Czy przed pójściem do sklepu spożywczego zastanawiamy się, jakie produkty i w jakich ilościach naprawdę są nam potrzebne? Bardzo często spontanicznie wrzucamy do koszyka przypadkowe składniki, które później okazują się być kompletnie nieprzydatne do posiłku, jaki ostatecznie chcemy przygotować. Światowy Dzień Walki z Marnowaniem Jedzenia motywuje do refleksji w tym temacie.
Marnowanie żywności
Polacy lubią mieć pełne lodówki, zaopatrzone w rozmaite produkty – najlepiej, jeśli mamy w domu niemal całą ofertę naszego ulubionego sklepu spożywczego. Dzięki temu w każdej chwili można sięgnąć po to, na co akurat ma się ochotę. Ale czy zawsze udaje nam się wykorzystać zawartość kuchennych szafek i półek chłodziarki do zera? Zdecydowanie nie.
Jak podają badania Boston Consulting Group, co roku w całej Unii Europejskiej marnuje się około 88 milionów ton żywności. To daje średnio 173 kg na osobę. O ile zajmowanie czołowych pozycji w rankingach zwykle jest powodem do radości, w tym przypadku zdecydowanie nie powinniśmy być z siebie dumni. Polska zajmuje piąte miejsce w UE, co oznacza, że przeciętnie wyrzucamy aż 247 kg żywności na osobę rocznie. Najczęściej marnujemy pieczywo, owoce, warzywa, a także wędliny, czyli produkty, które psują się relatywnie szybko. Jakie są tego konsekwencje? Zdecydowanie wielopłaszczyznowe, ale warto skupić się na dwóch wymiarach – na globalnym oraz na tym domowym, który dotyczy nas bezpośrednio.
Jakie są skutki?
Marnowanie żywności, obok ograniczenia zużycia plastiku, to jeden z palących globalnych tematów, który powinien leżeć na sercu całemu światowemu społeczeństwu. Aby podnosić świadomość w tej kwestii, Zgromadzenie Ogólne ONZ dwa lata temu, w 2019 roku, ustanowiło 29 września Światowym Dniem Walki z Marnotrawieniem Jedzenia. Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa podaje, że wyrzucanie żywności przyczynia się do produkcji aż 8% gazów cieplarnianych emitowanych na skutek działalności człowieka. Co więcej, wyrzucanie jedzenia przekłada się również na marnowanie wody. Dla zobrazowania tej zależności – jedna kanapka z serem, która ląduje w śmietniku to 90 litrów wody, które poszły na marne. Światowe zasoby wody stale się kurczą – pamiętajmy o tym, zarządzając domowymi zapasami żywności.
Nie można także zapominać o społecznym wymiarze marnowania żywności. Niemal 700 milionów ludzi na świecie cierpi z powodu głodu. Mają utrudniony dostęp do jedzenia z powodu sytuacji politycznej czy ekonomicznej w swoich krajach lub wskutek niesprzyjającego do uprawy żywności klimatu. Jedna grupa osób ma nadmiar jedzenia, a inna zmaga się z potężnymi brakami w tym zakresie. Pomyślmy o tym, robiąc zakupy w myśl zasady „a może się przyda” lub „będzie na zapas”.
Kolejnym, dość oczywistym problemem, jaki powoduje marnowanie żywności, jest generowanie odpadów. Nasza planeta już i tak musi radzić sobie z miliardami ton śmieci rocznie. Jest to realny problem, a produkcja śmieci zaczyna się od pojedynczej osoby, w gospodarstwie domowym. Gdy dany produkt spożywczy, który mamy w lodówce, można jeszcze wykorzystać – starajmy się znaleźć dla niego zastosowanie, nawet jeśli akurat wolelibyśmy zjeść obiad w restauracji.
Warto też pamiętać o aspekcie finansowym marnowania żywności. Z przeprowadzonych przez Federację Polskich Banków Żywności badań wynika, że w przypadku czteroosobowej rodziny w Polsce, jeden jej członek traci dziennie ok. 50 zł w związku z wyrzucanymi do śmieci produktami spożywczymi. Warto zastanowić się już na etapie robienia zakupów, czy dane składniki na pewno są nam potrzebne. Jeśli natomiast mamy je już w naszej lodówce, zróbmy wszystko, aby zostały wykorzystane. Wielu produktów pozbywamy się związku z tym, że są przeterminowane. Warto pamiętać o tym, że w przypadku daty „najlepiej spożyć przed” dana rzecz bardzo często wciąż nadaje się do zjedzenia po przekroczeniu tego terminu i jest w pełni bezpieczna. Może jedynie nie mieć zachowanych właściwości jakościowych, ale wcale nie musi nam zaszkodzić.
Dobre praktyki Sodexo
Jednym z obszarów działalności Sodexo Polska jest catering. Prowadzimy restauracje pracownicze na terenie blisko 40 obiektów, a także świadczymy szeroko pojęte usługi gastronomiczne. Na bieżąco zamawiamy odpowiednie produkty spożywcze potrzebne do tego, aby przygotować potrawy, które przewidzieli nasi Szefowie Kuchni na dany okres. Jako firma, dla której zrównoważony rozwój, a wraz z nim kwestie ekologii, jest jednym z filarów działania – przykładamy dużą wagę do precyzyjnego planowania dostaw żywności.
Prowadzimy szereg aktywności w obszarze dotyczącym produkcji oraz sprzedaży żywności. Inwestujemy, rozwijamy oraz wdrażamy nowe systemy informatyczne pozwalające na monitorowanie łańcucha przepływu żywności w naszych restauracjach. Zarówno działy centralne, jak i bezpośrednio Szefowie Kuchni pilnują, aby liczba przygotowanych posiłków była adekwatna do liczby posiłków sprzedawanych. Kluczowym aspektem, na który również kładziemy duży nacisk, jest edukacja naszych pracowników, ale także klientów, bo przecież wszyscy razem możemy pomóc środowisku poprzez włączenie się w proces niemarnowanie żywności – mówi Andrzej Barczyński, Regional Operations Director w Sodexo Polska.
Wspierając naszych klientów w realizacji ich polityki CSR, jak również działając w zgodzie z filozofią Sodexo, chcemy maksymalnie ograniczać, a wręcz eliminować marnowanie żywności. Skala wpływu biznesu na środowisko ma niebagatelny wymiar, dlatego zdajemy sobie sprawę, jak ważną rolę odgrywa rozsądne zarządzanie zasobami żywnościowymi w branży gastronomicznej.
Jak nie marnować jedzenia?
Co można zrobić w własnym zakresie, w wymiarze gospodarstwa domowego, aby jedzenie nie lądowało w koszu na śmieci? Poniżej znajduje się 10 dobrych praktyk: 5 z zakresu ogólnego i 5 dotyczących wykorzystania konkretnych produktów.
Zakupy i przechowywanie żywności:
• Kupuj tylko to, czego naprawdę potrzebujesz – najlepiej rób zakupy z listą.
• Planuj posiłki z wyprzedzeniem – w ten sposób wyeliminujesz prawdopodobieństwo znalezienia się w Twoim koszyku przypadkowych produktów, które są zbędne.
• Wykorzystuj próżniowe opakowania – pozwalają one przedłużyć trwałość żywności nawet trzykrotnie.
• Używaj zamrażarki – to mało inwazyjna metoda przechowywania żywności, która nie odbiera jedzeniu wartości odżywczych.
• Zaakceptuj niedoskonałość warzyw i owoców – krzywa papryka czy nieidealny pomidor wcale nie są mniej wartościowe od tych o perfekcyjnym wyglądzie.
Kulinarne porady:
